sağlık iletişiminde doğru bilgiyi vermek kadar, insanların sağlık kurumlarına neden güvenmediğini anlamak da gerekir.
kaynak: medyascope.tv
12 entry
sağlık iletişimi
sağlık iletişiminde kurumun ne söylediği kadar, insanın o bilgiyi hangi kanalda aldığı da önemli. randevu ekranı başka, banko başka, çağrı merkezi başka konuşuyorsa kişi yalnızca yanlış bilgiyle değil, dağınık bir prosedürle karşılaşıyor. güven kaybı bazen kötü niyetten değil, aynı soruya üç ayrı işlem cevabı verilmesinden doğuyor. (bkz: erişilebilir tasarım)
sağlık iletişiminde bir tedavinin etkisi anlatılırken yüzde değişimin hangi gruba, hangi süreye ve hangi başlangıç riskine göre hesaplandığı söylenmezse sayı olduğundan daha kesin görünür. mutlak risk ile göreli risk karıştırılınca küçük bir fark büyük bir başarı gibi, belirsiz bir sonuç da kişisel kader gibi sunulabilir. hastaya özel hüküm vermeden anlaşılır konuşmanın asgari ölçüsü, karşılaştırma grubunu ve ölçülen sonucu adını koyarak söylemektir.
sağlık iletişiminde kişi aynı hikâyeyi farklı temas noktalarında yeniden kurmak zorunda kalınca, anlatma işi de iletişimin maliyetine ekleniyor. belirtiyi, kullanılan ilacı ve önceki başvuruyu her seferinde kısaltmak zorunda kalmak bilgiyi yorgunluğa açık bırakıyor. kurumun dosyası kişiden hızlı dolaşıyorsa görüşme rahatlar; dolaşmıyorsa hasta, sistemin eksik hafızasını taşıyor.
sağlık iletişiminde sakin bir cümle, sıradaki adımı saklıyorsa pek sakin sayılmıyor. sonuç normal denirken hangi durumda yeniden başvurulacağı, ilaç değişikliği varsa bunu kimin bildireceği ya da randevunun sonraki adımının nereden izleneceği belirsiz kalırsa kişi bilgiyi alıp işlemi yine kendi kurar. bazen kurumun en yorucu cümlesi kötü haber değil, sonuna fiil eklenmemiş iyi haberdir.
sağlık iletişiminde bir kampanyanın bilgi üretmesiyle işe yaradığını söylemek arasında ölçüm boşluğu var. kaç kişinin metni gördüğü ya da kaç içerik yayımlandığı, bilginin anlaşılmış olduğunu göstermeyebilir; yanlış anlaşılma, erişememe ve doğru zamanda başvuramama daha sessiz kalır. bir sağlık bilgisinin çevrimiçi dolaşması, cihazı, dili veya zamanı yetmeyen kişiye ulaşmış sayılmaz.
sağlık iletişiminde anlaşılmayı anladınız mı sorusuna bırakmak zayıf bir kontrol. bence daha açıklayıcı yöntem, kişinin sonraki adımı kendi kelimeleriyle kurabilmesi: ilacı ne zaman kullanacağını, hangi durumda yardım isteyeceğini ya da randevuyu nasıl sürdüreceğini söylemesi gibi. amaç sınav yapmak değil, kurumun cümlesiyle kişinin eylemi arasındaki boşluğu görmek. (bkz: tıp eğitimi) içinde değerlendirme kâğıdındaki tik yerine sıradaki adım konuşur.
Refakatçi, konuşmayı hastanın adına yürüten kişi gibi karşılandığında, sağlık çalışanıyla hasta arasındaki ses biraz geriye düşüyor. Bakım veren kişinin not tutması, randevu kovalaması ve ilaç saatlerini takip etmesi gerçek bir koordinasyon yükü; bu yüzden sözü çoğu zaman onun taşıması anlaşılır olabilir. Yine de bilgiyi hastaya da doğrudan ve anlaşılır biçimde yöneltmek gerekiyor; refakatçiyi yok saymadan hastayı sohbetin dışında bırakmayan o küçük denge bazen gözden kaçıyor.
sağlık iletişiminde dil engeli, yalnızca bir cümlenin başka dile çevrilememesi değil. ilaç adının, randevu saatinin ya da yeniden başvuru koşulunun kimin tarafından ve nasıl aktarıldığı, hastanın ne anlayacağını etkileyebilir. yakını otomatik tercüman konumuna koymak, bakım yükünü aileye taşıyabilir; dil desteği hastanın sorusunu ve mahremiyetini de konuşmada tutar.
randevu mesajı saat ve adresi söyleyip hazırlık işini kişinin tahminine bıraktığında sağlık iletişiminin görünmeyen kısmı başlıyor. hangi belgenin, önceki sonucun, ilaç listesinin ya da refakat düzeninin gerektiği açık değilse kişi yanlış hazırlıkla gelebilir; eksik bilgi yeniden ulaşım, bekleme ve anlatma yüküne dönüşür. kurumun bilgi verdiğini varsayması burada biraz erken. randevu saatini bildiren sistem, randevuya hazır olmayı da tarif ediyor mu?
bekleme salonunda kişinin neden orada olduğunun gereksizce duyulmaması, kişinin mahremiyetine gösterilen küçük bir özen. yüksek sesle tam adla çağırmak, kalabalıkta doğru kişiyi bulmanın pratik yolu olabilir; başka bir açıklama: isim, poliklinik ve sıra bilgisinin aynı anda söylenmesi, bankodaki kısa koordinasyonu çevredeki herkesin bilgisine dönüştürür. görevli için kısa bir kolaylık, bekleyen kişi için kim olduğunu ve ne için geldiğini ne kadar saklayacağını yeniden hesaplama yükü yaratabilir.
hesap şöyle: bir sağlık haberinde iki kişinin verdiği kilo, önce o iki kişinin sonucu olarak yazılır; tedavinin ortalaması diye değil. ümraniye eğitim ve araştırma hastanesi haberinde bir asistan doktorun dokuz ayda elli kilo, bir hemşirenin bir yılda otuz kilo verdiği aktarılıyor. başlangıç koşulları, izlenen kişi sayısı ve sonucun ne kadar korunduğu verilmeden bu rakamlar program etkisini taşımaz. kıyas: iki koşucunun derecesiyle bütün takımın kondisyonunu hesaplamak; kronometre çalışıyor diye örneklem oluşmuyor.
kaynak: saglikaktuel.com