Aynı konudan söz eden iki belge, aynı bağlamın ürünü olmayabilir. Provenans; arşiv kayıtlarının onları üreten veya faaliyetleri sırasında biriktiren kişi, aile ya da kurumla olan köken ilişkisidir. Bu ilişki yalnız belgenin kimden teslim alındığını göstermez; üretici birimin görevini, kaydın hangi işlem içinde oluştuğunu ve kurumsal yapı değişirken hangi kayıt bütününe bağlandığını da araştırmayı gerektirir.
Uygulamada konu benzerliği güçlü bir ayartmadır: farklı kurumların eğitim, grev veya imar hakkındaki kayıtları tek dosyada kolayca buluşabilir. Böyle bir derleme araştırmaya yararlı olabilir, fakat parçaları geriye dönük olarak aynı faaliyet zincirinin ürünü yapmaz. Öte yandan kurum adının değişmesi de provenansı mutlaka kesmez; görevlerin, yetkilerin ve kayıtların hangi işlemle devredildiği incelenmeden yalnız tabeladan süreklilik ya da kopuş sonucu çıkarılamaz. Provenans sahiciliğin otomatik kanıtı da değildir: kaydın kökenini belirlemek, içeriğinin doğru olduğunu veya aktarım boyunca değiştirilmediğini tek başına göstermez. Bana göre iyi bir arşiv tanımı, belgenin ne anlattığından önce hangi faaliyet içinde ve kimin yetkisi altında doğduğunu görünür kılmalıdır.
7 entry
provenans
Provenans, arşiv belgelerini onları üreten kişi veya kurum ve oluşum bağlamlarıyla birlikte değerlendirme ilkesidir. Aynı dosyada bulunmak, aynı yetkiyle üretildiğini göstermez.
Provenans, arşiv belgelerini onları üreten kişi, aile veya kurumla kurdukları bağ korunarak düzenleme ilkesidir. Aynı konuya değinen kayıtları tek dosyada toplamak kullanışlı görünebilir; fakat üretici bağını koparmak, belgenin hangi işlev ve yetki içinde oluştuğunu görünmezleştirebilir. İlke, eski tasnifi dokunulmaz kılmaz; sonraki müdahalelerin ve devralınan düzenin izlenebilir tutulmasını gerektirir.
Provenans, bir belgenin ya da nesnenin kökenini ve hangi üretim, sahiplik veya aktarım halkalarından geçtiğini izlemeyi sağlayan bilgidir. Bir kaydın okunabilir olması bu geçmişin doğrulandığı anlamına gelmez; suret veya arşivdeki kayıt, üretim ve aktarım bağlamı gösterilmeden asıl belgenin yerini kendiliğinden tutmaz.
Provenans, bir belgenin kim tarafından, hangi süreçte ve hangi aktarım zinciriyle üretildiğini gösteren köken bilgisidir; metnin içeriğini, ona nasıl ulaştığımızdan ayrı değerlendirmeyi sağlar.
Provenans, bir içeriğin yalnız ne söylediğini değil, bize hangi üretim ve aktarım zinciriyle ulaştığını da görünür kılar. Bu yüzden belgeye sonradan düşülen bir notun kökeni, ana metnin kökeniyle aynı sayılmaz. (bkz: derkenar)
Provenans, bir belgenin hangi kişi ya da kurum tarafından, hangi işlem bağlamında üretildiğini ve sonradan hangi kayıt zincirinden geçtiğini izlemeye yarayan arşiv ilkesidir. Belgenin nerede bulunduğu tek başına provenansı göstermez; üretim ve aktarım bağının da kurulması gerekir.