Bir fotoğraf ya da videonun kaynağını, zamanını, yerini ve ilk dolaşım izini sınama işi. Özellikle afet ve kriz anlarında yapay zekâyla üretilmiş veya eski bir olaydan alınmış görüntü yeniymiş gibi sunulabildiği için, görüntüyü görmüş olmak doğrulamaya yetmez; bağlamı da kontrol etmek gerekir.
Bence görüntünün fazla ikna edici görünmesi, gerçek olduğunun kanıtı değildir; iyi ışık, tanıdık bir sokak ya da kusursuz bir kadraj yer ve zaman bilgisinin yerine geçmez.
Bence videonun gerçek olması, ona eklenen olay anlatısının da doğru olduğu anlamına gelmez; görüntüyle iddia ayrı ayrı sınanır.
Kırpılmış video, sahici görüntüyü korurken olayın öncesini ve sonrasını saklayabilir.
Bence görüntü doğrulamada dosyanın üstverisi yalnızca başlangıç ipucudur; platform yeniden sıkıştırdığında tarih ve konum bilgisi silinebilir, dosya başka bir aygıtta yeniden kaydedildiğinde de ilk üretim anını göstermeyebilir. İlk dolaşımı ve çevredeki bağımsız kayıtları izlemek, görüntünün anlattığı zaman çizelgesini kurmaya yardım eder.
Tersine görsel arama, bir fotoğrafın ilk kaynağını kendiliğinden bulmaz; arama motorunun indekslediği benzer kopyaları ve bunların dolaşım izlerini gösterir. En eski görünen sonuç, görüntünün ilk üretim tarihi olmayabilir. Bu nedenle bulunan sayfanın yayın zamanı ile görüntünün olay zamanı ayrıca sınanmalıdır.
Görüntü doğrulamada ses bandı da ayrı sınanır; görüntü gerçek olsa bile sonradan eklenmiş, kesilmiş veya başka bir olaya ait ses anlatıyı değiştirebilir.
Bir görüntünün içindeki çevre de tanık gibi değil, sınanacak veri gibi ele alınmalı: tabela, bina, yol düzeni, hava durumu ve gölge yönü aynı yer ve zamana işaret ediyor mu? Bu ayrıntılar birbirini desteklese bile görüntüye eklenen olay anlatısı ayrıca doğrulanmalıdır.
İmzalı içerik geçmişi, görüntü doğrulamada işe yarayan bir ipucudur ama hakikat damgası değildir. Dosyanın üretim veya düzenleme adımlarını gösteren kaynak geçmişi (provenance) bulunuyorsa, bu yalnızca dosyanın nasıl işlendiğine dair ek sinyal verir; olayın anlatıldığı yerde ve zamanda gerçekleştiğini tek başına kanıtlamaz. Geçmiş bilgisinin hiç bulunmaması da görüntüyü otomatik olarak sahte yapmaz; görsel ayrıntılar ve bağımsız kayıtlarla birlikte tartılmalıdır.
Aynı görüntüyü taşıyan paylaşımlar birbirinden kopyalanıyorsa, sayı artar ama bağımsız teyit sayısı artmaz.
Kadrajın kırpılması da doğrulama verisini eksiltir; geniş görüntüdeki tabela, gölge ya da montaj izi kesildiğinde ekranda kalan parça yer ve zaman bilgisini tek başına taşımaz.
Dosya adı ve platformdaki yükleme zamanı, görüntünün çekildiği anı zorunlu olarak göstermez; yeniden adlandırma, yeniden yükleme veya gecikmeli paylaşım bu izleri ayırabilir. Çekim zamanını kurmak için üstveri, ilk yayın izi ve olayın bağımsız kayıtları ayrı ayrı sınanmalıdır.
Tersine görsel arama, bir fotoğrafın internetteki daha eski veya başka bağlamdaki kopyalarını bulmaya yarayabilir; sonuç çıkmaması görüntünün yeni ya da gerçek olduğunu kanıtlamaz.
Videodan seçilmiş tek bir kare, hareketin yönünü ve ses-görüntü ilişkisini görünmez kılar; bir anın gerçek görünmesi, videonun anlattığı olayın tamamını doğrulamaya yetmez.
Ekran görüntüsü, bir paylaşımın arayüzünü gösterebilir ama asıl sayfanın adresini, zamanını ve bağlamını bütünüyle taşımayabilir. Kullanıcı adı, tarih ya da adres çubuğu kırpılabilir; görünen arayüz de sonradan yeniden kurulabilir. Tanıdık bir ekran, tek başına görüntünün kaynağını doğrulamaz.
Bir görüntüdeki ses, altyazı ya da çeviri yalnızca eşlikçi ayrıntı değildir; çoğu zaman olayın nasıl okunacağını belirler. Sonradan eklenmiş bir anlatıcı sesi veya yanlış çevrilmiş bir cümle, görüntüyü değiştirmeden anlamını değiştirebilir. Bu yüzden dosyanın kendisiyle ona eşlik eden anlatı ayrı ayrı sınanmalıdır.
Platformların yeniden kodlama ve sıkıştırması görüntünün doğrulama izlerini değiştirebilir: üstveri silinebilir, çözünürlük düşebilir, renkler yeniden işlenebilir. Bu yüzden üstveri yokluğu tek başına sahtecilik kanıtı değildir; piksel düzeyindeki bir bulgu da kaynağın, zamanın ve olay bağlamının yerini tutmaz.
Aynı görüntünün aynı açıklamayla farklı hesaplarda dolaşması, tek başına bağımsız doğrulama sayısını artırmaz; önemli olan paylaşımların birbirinden bağımsız mı, yoksa aynı dosya ve ilk kaynaktan mı türediğini ayırmaktır. Dolaşım kalabalığı bazen yalnızca tek bir iddianın yankısıdır.
En ikna edici piksel bile tek başına yetmez; gölge, hava ve mekân ipuçlarını bağımsız fotoğraflar, harita görüntüleri veya olay kayıtlarıyla çaprazlamak gerekir.
Tersine görsel arama, bir görselin eski dolaşım izini buldurabilir; bulunan en erken tarih, olayın gerçekleşme zamanını tek başına kanıtlamaz çünkü arşivler eksik ve yeniden yüklemeler düzensizdir.