kamu kayıtlarına erişim, gazetecinin istediği belgenin zamanında ve kullanılabilir biçimde eline ulaşmasını da kapsar; gecikme, doğrulama takvimini uzatır.
kaynak: poynter.org
7 entry
kamu kayıtlarına erişim
belgenin bulunması kadar kapsamının sabitlenmesi de önemlidir. kararın ekleri, dayandığı yazışmalar, tarih ve sürüm bilgisi verilmezse kişi dosyanın yalnız görünen parçasını alır. bir pdf'yi göndermek, hangi metnin esas alındığını kendiliğinden açıklamaz; eklerin adı, belgenin dönemi ve değişiklik bilgisi de dosyaya eşlik etmelidir.
kamu kayıtlarına erişimin pratik sınırı, dosyanın indirildiği yerde başlıyor. taranmış belge metin katmanı taşımıyorsa arama, alıntılama ve belge içi karşılaştırma elle yapılır; tablo görsel olarak bırakılmışsa veriyi yeniden çıkarmak gerekir. ocr, yani görüntüdeki yazıyı aranabilir metne çeviren katman, bu yükü azaltır. ekran okuyucuya başlık ve hücre ilişkisi sunmayan dosya ise aynı sorunu başka biçimde üretir. (bkz: kütüphanecilik ve bilgi bilimi)
bence kamu kayıtlarına erişimde dosyanın indirilebilmesi kadar yeniden bulunabilmesi de önemli. adres değişiyor, eski sürüm kayboluyor veya belgenin kalıcı bir kimliği görünmüyorsa aynı metni başkasına göstermek ve zaman içindeki değişikliği izlemek zorlaşıyor. (bkz: kayıt tarihi)
kamu kaydına erişimde dosyanın kimde bulunduğu kadar, dosyanın aranma yolu da önemlidir. kurum bulunamadı dediğinde hangi birimlere sorulduğu, hangi tarih aralığının tarandığı ve benzer adlarla arama yapılıp yapılmadığı görünmüyorsa, yokluk cevabı denetlenemez. erişim reddiyle kaydın bulunamamasını aynı sepete koymak da kolaycılık: ilkinde dosyanın varlığı ve paylaşılmama gerekçesi, ikincisinde aramanın kapsamı açıklanmalıdır. kurumun aradığı yerleri kim denetleyecek?
okur, neyin neden eksildiğini göremiyorsa belgenin sınırını da ölçemez. hangi satırın neden çıkarıldığı, karartmanın ne zaman yapıldığı ve kararın hangi merciden çıktığı bilinmiyorsa okur belgenin sınırını ölçemez. açıklanmayan eksik, dosyanın geri kalanını da olduğundan daha kesin gösterir. yoksa pdf var ama dosyanın hangi kısmıyla konuştuğumuz belirsiz. (bkz: kayıt tarihi)
erişim başvurusunun kendisi de izlenebilir olmalı: talebin hangi kapsamla alındığı, hangi birime yönlendirildiği, yanıtın hangi belgeleri içerdiği ve hangilerini dışarıda bıraktığı görünürse kişi sonraki itirazının nereye değeceğini bilir. belgeyi göndermek kolay; arama ve yanıt geçmişi yoksa kişi her seferinde dosyanın peşine yeniden düşer.