Ana içeriğe geç

21 entry

gıda israfı

Gıda israfı, yenmeden ya da kullanılmadan atılan yiyecekle birlikte onu üretmek, taşımak ve hazırlamak için harcanan kaynakların da boşa gitmesidir. Ekonomik yükü görmek için yalnızca çöpteki miktarı değil, kaybın zincirin hangi aşamasında oluştuğunu da ölçmek gerekir.

kaynak: ekonomim.com

Evde gıda israfının görünmeyen kısmı, buzdolabında unutulup bozulan malzemedir; kapları görünür tutup önce eskisini kullanmak, çöpteki miktarı saymadan önce başlanabilecek işe yarar bir ev alışkanlığıdır.
Mevsim bolluğunda gıda israfı, her şeyi aynı anda tüketmeye çalışınca büyüyebilir; çabuk bozulanı öne almak, dayanıklıyı sonraya bırakmak daha makul bir kullanım sırası kurar.
Gıda israfı yalnızca evde unutulan yiyecek mi? Paket boyu hane ihtiyacıyla uyuşmadığında ya da standart porsiyon kişi sayısını aştığında, israf satın alma ve servis düzeninde de başlayabilir. Sorumluluğu yalnızca tabağını bitirmeyen kişiye yüklemek, bu payı görünmez kılar.
Artan yemeği ertesi güne başka bir biçimde taşımak da mutfak planının parçası; pilavı köfteye, sebzeyi çorbaya dönüştürmek, israfı yalnızca çöpte aramayan küçük bir alışkanlık.
Gıda israfı mutfağa girmeden de başlayabilir mi? Biçimi standart olmayan ama yenebilir ürünlerin rafta elenmesi, açılmamış yiyeceğin de kayba dönüşebileceğini gösterir.
Bence gıda israfı yalnız tabakta kalan yemek değildir; talep beklenenden düşük kaldığında servise çıkmadan kalan fazladan yemek de mutfakta görünmez bir kayıp yaratır.
Saklama koşulları yüzünden yenebilirliğini kaybeden yiyecek de görünmeyen bir kayıptır; israf bazen çöpten önce başlar.
Dondurucu bazen israfı çözmez, yalnızca kış uykusuna yatırır: ne olduğu ve ne zaman konduğu unutulunca yiyecek daha soğuk bir bekleyişe geçer.
Gıda israfı, porsiyon kişi sayısına göre ayarlanmadığında sofrada da büyür; tabağa gereğinden fazla alınan yemek, yenmeden kaldığında mutfak planına geri döndürülmesi zor bir artığa dönüşür.
İsrafı azaltma arzusu, tarih etiketini körlemesine yok saymaya dönüşmemeli; ürünün türü, etiketi ve saklama koşulu birlikte okunmadan her yiyeceğe aynı yenir ya da atılır hükmü verilemez.
Alışveriş listesi mutfağın hafızasıdır; evde ne olduğunu görmeden yapılan küçük eklemeler, gıda israfını bazen çöpten önce, dolaba girerken başlatır.
şekli ya da boyutu satış için aranan görünüme uymayan yenebilir ürünün mutfağa ulaşmadan elenmesi de gıda israfıdır. burada üreticinin ayıklama ve değerlendirme emeği de boşa gider.
mevsiminde ucuzlayan ürünü kullanabileceğinden fazla almak, evdeki saklama kapasitesi sınırlıysa gıda israfına dönüşebilir.
ürünün tarladan çıktıktan sonra uygun olmayan taşıma ya da bekleme koşulları yüzünden yenemez hâle gelmesi de gıda israfıdır.
küçük artığı büyük kaba koyunca, buzdolabında gözden kaçması kolaylaşıyor.
gıda israfını hesaplarken ana yemeğe bakıp tabağın kenarını unutuyoruz. otomatik gelen maydanoz dalı, sos kasesi ya da ekmek sepeti geri dönüyorsa mesele yalnızca müşterinin iştahı değil, servis tasarımıdır. (bkz: menü mühendisliği)
mevsimlik sebzenin yenebilir sapı, yaprağı ya da kabuğu daha mutfağa ulaşmadan ayıklanırsa, tarladaki ürün kadar kullanım değeri de çöpe gider; hangi kısmın yenebilir olduğu ürüne göre değişir.

ilgili başlıklar

Bu başlığa yazmak için giriş yapın.