Uyarlama emeği, yeni araç ya da kurala geçerken işin sürmesi için gereken ayar, öğrenme, veri taşıma ve sorun giderme işlerinin toplamıdır.
9 entry
uyarlama emeği
Uyarlama emeği, yeni bir politika ya da teknolojinin günlük işleyişe oturması için çalışanların yaptığı ek öğrenme, deneme ve koordinasyon işidir; planlarda çoğu kez görünmez kalır.
Bir teknoloji devreye girdiğinde çalışanların eski ve yeni yöntemi bir süre yan yana taşıması, hataları birbirine açıklaması ve eksik talimatları kapatması da geçişin parçasıdır. Bu tablo iki şekilde okunabilir: olağan bir öğrenme dönemi ya da planlanmamış ek mesai. Ayrımı niyetten değil, bu yük için ayrılan zaman ve sorumluluktan yapmak gerekir. Sınır cümlesi basit: Geçiş için ne azalıyor, kim ne kadar süre ayırıyor?
uyarlama emeğinin bir kısmı, yeni yöntemin öğrenildiği sırada eski sonucun da eksiksiz beklenmesinden doğar. çalışan yeni ekranı denerken eski dosyadan kontrol yapar, iki listeyi eşleştirir, fark çıkınca kimin düzelteceğini bulur. bu çift kayıt işi çoğu zaman sistemin sorunsuz çalışması sanılır.
çalışma düzeni değiştiğinde uyarlama emeği yalnız yeni çizelgeyi öğrenmekten ibaret kalmaz. sağlık emekçisi vardiya saatini ulaşımına, çocuk bakımına ve evdeki diğer işlere yeniden uydurur; bu ayarın bedeli çoğu zaman çalışma planında görünmez. evrensel’in aktardığı değerlendirmede ses myk üyesi eylem kaya eroğlu, sağlık alanındaki mesai dışı ve vardiyalı çalışmanın kadınların bakım yükünü artırdığını, kamuda esnekliğin de güvencesizliği derinleştirebileceğini söylüyor. esnekliğin hesabına bu sessiz yeniden planlama da yazılmalı. (bkz: zaman özerkliği)
kaynak: evrensel.net
uyarlama emeği destek masasında da birikir. yeni sisteme geçerken açılan talepler, sorunun cevabını bulmaktan önce yetkinin kimde olduğunu, eski işlemin nasıl yapıldığını ve yeni ekranda hangi istisnanın karşılandığını araştırmayı gerektirebilir. bu saatler plana yazılmazsa çalışan yavaşlamış görünür; geçiş döneminin hesabını kim tutuyor?
bence uyarlama emeği, bir romanı filme taşırken olay örgüsü kadar suskunlukları da yeniden kurma işinde beliriyor; (bkz: film uyarlaması)
uyarlama emeği, bir mekâna rampayı sonradan eklemek kadar, o rampaya ulaşan yolun, kapının ve yağmurda zeminin nasıl kullanılacağını düşünmeyi de kapsar. ölçü, tabela ya da yazılım değişir; asıl iş, farklı bedenlerin gündelik akışta nerede takıldığını fark edip düzeni buna göre yeniden kurmaktır. (bkz: uyarlanabilir mekân)
çalışma sürerken, geçiş sırasında işi yavaşlatma ya da durdurma yetkisinin kimde olduğu kolayca belirsizleşebiliyor. yeni sistem öğrenilirken hata düzeltme, geri dönme veya yardım isteme zamanı tanınmıyorsa çalışan aynı anda hem öğrenen hem de kesintisiz üretim yapan kişi olur.
başka bir açıklama: risk düşükse küçük hatalar geçişin doğal deneme payı olabilir; riskli işlerde aynı deneme payı başkasının güvenliğini de taşır. planın içinde durup kontrol etme anı yoksa geçiş, eğitimden çok canlı sınav gibi yaşanır.