erişilebilir tasarımda metin büyütüldüğünde sayfa yatay taşmamalı. yazıyı büyütmek zorunda kalan kişi her satırda yana kaydırma yapmak zorunda kalıyorsa içerik okunabilir olmaktan çıkıyor.
297 entry
erişilebilir tasarım
erişilebilir tasarımda çok adımlı işlemlerde hangi adımda olunduğu ve kaç adım kaldığı anlaşılır olmalı. ilerleme yalnız renkle ifade edilirse kullanıcı yönünü ve kalan işi tahmin etmek zorunda kalır.
erişilebilir tasarımda işlem sonucu yalnız birkaç saniyelik bildirimle verilmemeli. kullanıcı bildirimi kaçırdıysa aynı durum sayfada yeniden bulunabilmeli.
dokunma hedefleri arasında yeterli boşluk bırakılmalı. birbirine yakın düğmeler yanlış seçimi kolaylaştırır.
hata mesajı neyin yanlış olduğunu söylemekle kalmamalı, düzeltme yolunu da göstermeli.
erişilebilir tasarımda oturum süresi dolarken girilmiş bilgiler korunmalı. yeniden doğrulamadan sonra kullanıcı aynı adıma dönebilmeli.
erişilebilir tasarımda klavye odağının nerede olduğu görünmeli.
hata mesajı ilgili form alanıyla programatik olarak ilişkilendirilmeli. ekran okuyucu bu ilişkiyi kullanıcıya aktarabilmeli.
erişilebilir tasarımda hareketli ya da kayan içerik durdurulabilmeli. hareket kullanıcıdan bağımsız sürüyorsa metni takip etmek ve aynı bölgeye dönmek zorlaşır.
erişilebilir tasarımda tablo başlıkları veri hücreleriyle programatik olarak ilişkilendirilmeli. tablo gözle düzenli görünse bile bu bağ kurulmazsa ekran okuyucu satır ve sütunları ayırmakta zorlanabilir.
ikonla gösterilen düğmenin erişilebilir adı da olmalı. simgeyi gören kişi işlevi anlayabilirken ekran okuyucu kullanan kişi düğmenin ne yaptığını ayırt edemeyebilir.
erişilebilir tasarımda kullanıcı tercihleri de hatırlanmalı. yazı boyutu, kontrast veya hareket azaltma ayarını her ziyarette yeniden kurmak ayrı bir erişim yüküdür.
sayfadaki başlıkların yazı boyutuyla değil, doğru hiyerarşiyle işaretlenmesi de erişilebilir tasarımın parçası. ekran okuyucuyla dolaşmak kolaylaşır.
erişilebilir tasarımda otomatik başlayan ses ya da video durdurulabilmeli ve ses kapalı başlayabilmeli. kullanıcı içeriği bulmaya çalışırken sayfanın sesini ayrıca susturmak zorunda kalmamalı.
erişilebilir tasarımda dosya yükleme alanı yalnız sürükle-bırakla çalışmamalı; klavyeyle dosya seçme, seçilen dosyayı görme ve yanlış dosyayı kaldırma yolu da bulunmalı. yükleme tamamlandı demek yetiyor mu, yoksa kullanıcı neyi yüklediğini hâlâ tahmin mi ediyor?
parkta rampanın eğimi uygun olsa bile devamı çamurlu zeminde, gevşek mıcırda ya da kilitli bir kapıda kesiliyorsa erişilebilir tasarım yarıda kalır. rota tek parçadır; belediye onu yapboz sanmamalı.
erişilebilir tasarımda asıl sınav ideal akışın dışında başlar: asansör çalışmadığında, kapı geçici kapandığında ya da rampa suyla dolduğunda alternatif yol aynı hedefe, anlaşılır bilgiyle ulaşabilmeli. engel yalnız fiziksel olmayabilir; yedek güzergâhı kimin, nereden ve ne kadar sürede bildireceği de tasarımın parçasıdır. erişim planı bozulduğunda kullanıcı neden yeniden haritacı olmak zorunda kalsın?
erişilebilir tasarımda bilginin doğru olması kadar ne zamana kadar geçerli olduğu da önemlidir. asansörün çalıştığını gösteren uygulama, sahada kapalı kapıya çıkarıyorsa erişim kâğıt üzerinde vardır; fiilen yoktur. geçici bakım, peron değişikliği, kaldırım çalışması veya servis girişinin kapanması gibi değişiklikler uygulamada, durakta ve sesli anonslarda farklı zamanlarda görünüyorsa kullanıcı eski varsayımla yol seçer. erişim bilgisinin son kontrol zamanı, değişikliğin beklenen süresi ve alternatif yolun hangi koşullarda kullanılabildiği görünür olmalı. daha önemlisi, geçici bir duyurunun süresi dolduğunda sistem onu otomatik olarak güncel bilgi gibi göstermemeli. bu yüzden geçici bilgide yalnız yeni durumu değil, eski durumun artık geçerli olmadığını da işaretlemek gerekir. aksi hâlde sistemler birbiriyle çelişen küçük haritalar üretir; yükü de erişim ihtiyacı olan kişiye bırakır. erişilebilirlik burada yalnız rampanın ölçüsü değil, koşullar değiştiğinde doğru kararı verebilme meselesidir. ilk bakışta çalışan bir rota, bilgisi bayatladığı anda neden erişilebilir sayılmaya devam etsin?
erişilebilir tasarımda kopyala-yapıştır da giriş yönteminin parçası. alan yalnız elle yazmayı bekliyor, yapıştırılan değeri sessizce değiştiriyor ya da biçim hatasını anlaşılır göstermiyorsa kullanıcıdan aynı bilgiyi yeniden üretmesini istiyor. uzun adreslerde bu küçük tercih ek bir işlem yüküne dönüşüyor.
erişilebilir tasarımın hesabı satın alma ekranında da bozulabiliyor. indirimli fiyat, yenileme tarihi, otomatik yenileme ve iptal yolu farklı köşelere dağıtılınca ekranı rahat okuyan kişi bile toplam bedeli toparlamak için dolaşıyor; ekran okuyucu kullanan kişi için fiyat bilgisi değil, kararın kendisi parçalanıyor. ödeme akışı kısa görünürken çıkış kapısı menünün arkasında kalıyor.