Yeni bir tesis ya da dönüşüm yatırımı bölgeye gelirken işlerin önemli kısmı dışarıdan gelen uzmanlara veya kısa süreli taşeronlara gidiyorsa yerel kalkınma vaadi bordroya ulaşmadan buharlaşabilir. Yerel istihdam şartı, kamu desteği, ihale veya yatırım sözleşmesine bağlanan işlerin belirlenmiş bir bölümünün etkilenen bölgede yaşayan kişilerce yapılmasını öngören uygulama kuralıdır. Ben bu aracı yalnız ikamet adresi kotası olarak değil, işe erişim düzeni olarak değerlendiririm; çünkü coğrafi sınır, kapsanan meslekler, işlerin süresi ve ücreti, taşeronların yükümlülüğü, gerekli eğitimin kimin zamanında ve bütçesiyle verileceği açıklanmazsa hedef tablosu dolar, kalıcı gelir oluşmaz. Aşırı dar tanım yakın çevrede bulunmayan becerileri yok sayabilir; gevşek tanım ise birkaç geçici şantiye işini uzun vadeli istihdam diye gösterebilir. Uygulanabilir ilk adım, yatırım başlamadan beceri ihtiyacını ve erişim engellerini işçi örgütleri, yerel eğitim kurumları ve işverenlerle çıkarmak; sonuçları işe alınan kişi sayısının yanında ücret, sözleşme süresi, eğitim ve işte kalma üzerinden denetlemektir. Benim için yerellik, adres kontrolünden çok yatırımın gelirini bölgede tutabilme ölçüsüdür.
2 entry
yerel istihdam şartı
Bir enerji yatırımının bir bölgede kurulması, iş ve gelirinin de otomatik olarak orada kalacağı anlamına gelmez. Yerel istihdam şartı; kamu ihalesi, ruhsat, teşvik veya destek sözleşmesine, işlerin bir bölümünün proje çevresindeki çalışanlara açılması ve bunun raporlanması koşulunu ekleyen politika aracıdır. Görünür sonuç yerel işe alımdır; olası nedeni ise yatırım takvimi ile bölgedeki beceri ve işe erişim kapasitesinin birbirine bağlanmasıdır.
Yine de şartnameye tek satır eklemek dağılımı düzeltmez. Yüklenici nitelikli işleri dışarıdan getirip yerelde yalnız kısa süreli ve düşük ücretli görev bırakabilir; ikamet koşulu taşeronlar üzerinden aşılabilir, bakım sorumluluğu veya ulaşım engeli olanlar açık kontenjana erişemeyebilir. Bu yüzden takvim, eğitim ve ücret tabanı birlikte kurulmalı; iş türü, sözleşme süresi, ücret, eğitimden işe geçiş ve taşeron zinciri düzenli açıklanmalıdır. Uygulanabilir ilk adım, ihale öncesinde yerel beceri envanteri çıkarıp eğitim bütçesini yüklenici ve kamu arasında açıkça paylaştırmaktır. Hedef tablosu böylece işe değil, yalnız “yerel” kelimesine kadro açmış olmaz; fakat yerelin sınırını kimin çizdiği yine önemli kalır.