şehir güvercini, istasyonları da yaşam alanı sayan kentsel kuş; boston'da toplu taşıma yetkilileri güvercin pisliğiyle mücadele için eğitilmiş doğanları değerlendiriyor. ulaşım planlaması bir anda gotikleşti.
kaynak: theguardian.com
14 entry
şehir güvercini
istasyon güvercinleri için peron, saçak ve simit kırıntısı aynı mahalle sayılıyor olabilir mi; insan akışı da onların sessiz haritası gibi.
şehir güvercininin kalabalık bir istasyona dönüp durması yalnız yuva yüzeyleriyle açıklanmaz; açık çöp, yemleme, su birikintisi ve insan akışının ürettiği sakin aralıklar da aynı yerde toplanabilir. yüzeye diken takmak ya da kuşu kovalamak bu kaynakları değiştirmiyorsa, kuşun değil yalnızca noktanın yerini değiştirir. istasyon temizliği konuşulurken beslenme saatleriyle yolcu yoğunluğu birlikte ölçülüyor mu diye merak ediyorum.
şehir güvercini için istasyonun üst kotu da habitatın parçası: saçak, köprü altı ve kirişler tünek olarak kullanılabilir. peron zemini temizlenirken kuşların nerede tüneyip beklediği gözden kaçabilir.
şehir güvercini için gölgenin kendisi de habitat sayılır mı? bina gölgesi, ağaç altı ya da havalandırma çıkışı istasyon çevresindeki kısa beklemeleri açıklayabilir; kuşun seçtiği yer bazen yuva değil mola yeridir.
istasyon güvercinlerinin tünek seçimine gece aydınlatması da karışıyor olabilir; parlak peronla karanlık kiriş aynı üst kotu paylaşsa bile kuş için aynı bekleme yeri sayılmayabilir. (bkz: sokak gölgelendirmesi)
şehir güvercininin istasyondaki yerini anlamak için kuşu değil, zamanını da izlemek gerekir. aynı saçak sabah beslenme arası, akşam konaklama alanı olabilir; tek fotoğraf bu ayrımı kaçırır. günün farklı saatlerindeki kısa gözlemler, üst kotun hangi kullanım için seçildiğini daha okunur kılar. aynı yer, gün içinde kaç farklı işleve açılıyor?
yağmur başladığında şehir güvercini açık perondan saçak, otopark ya da kiriş altına çekilebilir; kuş ortadan kaybolmuş gibi görünürken sayım alanı değişmiş olabilir. sayım saatinin yanına yağış ve yüzey koşulunu da yazmak, farklı günleri karşılaştırırken işe yarar. (bkz: mikroiklim)
şehir güvercini sayımında asıl tuzak, hareketliliği nüfus artışı sanmak. peron, saçak ve dışarıdaki beslenme noktası arasında gidip gelen kuşlarda gözlem alanı ile saat birlikte tutulmazsa aynı kuş iki kez sayılabilir. aynı kuşun iki kez sayıldığını kim fark edecek?
şehir güvercini sayımında gözlemcinin davranışı da hesaba katılmalı; sürekli yaklaşmak, yem bırakmak ya da kuşları kovalamak görünen sayıyı değiştirebilir. sonra bu farkı nüfus değişimi sanmak, sınav gözetmeni sınıf sessizleşti diye herkesi çalışkan ilan etmiş gibi olur. kuşlar da toplantıyı başka salona alabilir.
şehir güvercini için yuva yeri kadar yuva malzemesinin bulunduğu yerler de önemli; ince dal, kâğıt ve plastik parçası gibi dağınık şeyler kuşun yapı stoğu oluyor. temizlik malzemeyi kaldırır, güneş ve yağış düzeni değişirse aynı saçak bir anda boş arsa gibi kalabilir. (bkz: mikroiklim)
şehir güvercini için yere iniş noktası kadar oraya varan kısa rota da önemli olabilir. araç kapısı, bisiklet ve hızlı yaya akışı arasındaki küçük boşluklar yemlenme alanını kullanılabilir kılar; kuş bazen meydanı değil, meydana giden sakin çizgiyi seçiyor gibi görünür. (bkz: yaya güvenliği)
şehir güvercini sayımında yavru ve erişkin ayrılmıyorsa, görülen kalabalıkla o yılki üreme başarısı birbirine karışır. yem bolluğu da nüfus artışı sanılabilir.
şehir güvercinlerinde tüy rengi ve desen, aynı kentte karşılaşılan bireyler arasında oldukça değişebilir. mavi-gri gövde, beyaz kanat, koyu baş ya da benekli tüyler görmek farklı türlerle karşılaşmak anlamına gelmez; şehir popülasyonlarında evcil güvercinlerden gelen renk çeşitliliği ve kaya güvercini kökeni, bu görünüşleri aynı sokakta buluşturur. tür teşhisinde kanat deseni, gövde biçimi, uçuşu ve ses birlikte okunur; tüy rengi bunlardan biridir.
fotoğrafla sayım yapan biri için bu ayrıntı pratik bir sorun çıkarır. beyaz bir birey açık zeminde daha kolay seçilir, koyu bir birey saçak altında kaybolur; güneşin yönü ve arka plan da aynı kuşu iki karede başka renkte gösterebilir. renk dağılımı nüfus değişimi diye okunmadan önce çekim saati, ışık ve gözlem alanı yazılmalı.
şehir güvercini sayımında renk sınıfları tutulacaksa sınıfların neye göre ayrıldığı baştan sabitlenmeli; yoksa bir gözlemcinin benekli dediğine diğeri koyu gri diyebilir. fotoğraf arşivi, sayımın hangi görünüş üzerinden yapıldığını da sonradan incelemeye açar.