kabataş transfer merkezi ve meydan düzenlemesi, istanbul'da ind tarafından tasarlanan bir yapılı çevre projesi. transfer merkezi ile meydan düzenlemesini aynı adlandırmada buluşturması, ulaşım akışıyla kamusal alandaki bekleme ve geçiş biçimlerini birlikte düşünmeyi gerektiriyor. meydanın yalnız geçilen değil, kısa süre kalınan bir yer olup olmayacağı merak ettiğim taraf.
bence transfer merkezlerinde iyi tasarım, araçların birbirine bağlanmasından çok yolcunun bu bağlantıyı bedeniyle ve zihniyle tamamlayabilmesine bakar. yön bulma, asansör ve rampaların sürekliliği, oturma, tuvalet ve gece aydınlatması ayrı ayrıntılar değil; aktarmanın gerçek süresini ve kimler için yapılabilir olduğunu belirleyen parçalar. meydan yalnız geçilen bir boşluk olarak kurulursa, ulaşım planı iyi olsa bile bekleme yükü büyür. (bkz: yürüme hakkı)
kabataş meydanını düşünürken zemine bakıyorum: farklı ulaşım türlerini ayıran çizgiler ve dokular, tabeladan önce ayağın okuyacağı bir harita olabilir. yağmurda parlayan taş güzel görünür; kayganlaşırsa bu estetik karar doğrudan bedene yazılır. zemin, tabela kadar okunur olacak mı?
kabataş'ta aktarma hesabına kıyıdan üst kota çıkan yürüyüşü de katmak gerekir. eğim, yön değiştirme ve dinlenme ihtiyacı birkaç dakikalık yolu farklı kullanıcılar için uzatır; özellikle beklerken oturacak yer bulunmuyorsa kısa geçiş, dur-kalklı bir güzergâha dönüşür.
Kabataş'ta vapurdan metroya uzanan açık geçişte rüzgâr, kapıların kullanımını ve yönlendirmelerin görünürlüğünü de etkiliyor. İnsanlar ilk saçak altına toplanınca metroya inişle vapurdan çıkan akış birbirine dolanıyor. Sığınak yalnızca korunak değil, yaya hareketini düzenleyen bir eşik; yoğun saatte bu düzen hangi noktada kurulacak?
kabataş'ta vapurdan metroya geçerken valizle iki dakika kenara çekilip toparlanmak gerekiyor. bilet, telefon ya da çocukla toparlanmaya yarayacak küçük bekleme cepleri yoksa bekleyen kişi kapı ağzına taşar, yürüyen akış da daralır. bu cepler meydan planında nerede?