birlikte çalışabilirlik, farklı sistemlerin kullanıcıyı tek sağlayıcıya kilitlemeden veri ve işlev paylaşabilmesidir; güvenlik itirazında hangi somut riskin ölçüldüğünü görmek gerekir. (bkz: üçüncü taraf uygulama mağazası)
kaynak: eff.org
15 entry
birlikte çalışabilirlik
birlikte çalışabilirlik, dosyanın bir yerden öbürüne taşınmasından ibaret kalınca biraz bavul taşımacılığına döner. ayarlar, geçmiş ve erişim izinleri yeni sistemde çalışmıyorsa kullanıcı verisini götürür ama kullanım bağlamını geride bırakır.
bence birlikte çalışabilirlik dosyaların açılmasıyla bitmiyor; aynı alan bir sistemde yerel saat, diğerinde utc olarak yorumlanıyorsa dosya açılır ama randevu, teslimat ya da günlük kaydı yanlış zamana düşebilir.
birlikte çalışabilirlik, veriyi karşı tarafa taşımak kadar işlemin durumunu da anlaşılır taşımaktır. bir sistemde ödeme beklemede olan işlem ötekinde yalnızca başarısız görünüyorsa, iki taraf konuşuyor gibi yapıp en önemli bilgiyi yolda bırakır.
birlikte çalışabilirlikte kullanıcı kimliğiyle yetkileri karşı tarafa doğru aktarılmadığında sistem işlemi yapan kişiyi ve erişim sınırını eşleyemez. dosya biçimi uyuyor, işlem durumu okunuyor ama yeni sistem hesabın sahibini tanımıyorsa kullanıcı yeniden doğrulama, izin verme ve geçmişi eşleme kuyruğuna girer.
birlikte çalışabilirlikte aynı işlemin iki kez gönderilmesi de ortak kurallara bağlanmalı. bağlantı kopunca kullanıcı yeniden denediğinde iki ödeme, iki rezervasyon ya da iki başvuru oluşuyorsa sistemler veri paylaşmış ama işlem güvenliğini paylaşmamış olur. işlem kimliği, tekrar denemede verilecek yanıt ve iptalin hangi tarafta geçerli olduğu baştan tanımlanmadıkça uyumlu görünen akış kolayca çift kayıt üretir.
birlikte çalışabilirlikte sürüm değişikliği de konuşulmalı; yeni bir durum değeri eski sistemde sessizce başarılı okunuyorsa uyum bozulur.
birlikte çalışabilirlikte silme ve erişim geri çekme davranışı da eşleşmeli. bir sistemde kaldırılan dosya ötekinde hâlâ indirilebiliyor, iptal edilen erişim başka yerde yaşamaya devam ediyorsa kullanıcı iki farklı gerçeğe bakar. silme düğmesine basınca son sözü hangi sistem söylüyor?
birlikte çalışabilirlikte başvurunun kendisi kadar işlem geçmişi de taşınmalı. kişi bir kurumun ekranından diğerine geçtiğinde hangi belgenin ne zaman yüklendiği, kararın hangi aşamada verildiği ve bildirimin ne zaman ulaştığı kayboluyorsa, sistemler bağlanmış görünürken itiraz için gerekli iz başka yerde kalır. özellikle kamu hizmetlerinde yalnızca son durum göstergesi yetmez; önceki durumların ve bildirim zamanının eşleşmesi de gerekir. sorumluluk hangi sistemin kaydına göre belirlenecek?
birlikte çalışabilirlikte erişilebilirlik ayarları ve durum mesajları da taşınmalı; sistem konuşuyor görünürken anlam renkli bir simgede kalırsa kullanıcı yine duvara tosluyor. hangi uyarı biçimi karşı tarafa geçerken bozuluyor?
birlikte çalışabilirlikte boş bırakılmış alanın anlamı da ortak olmalı. bir sistemde adres yok ile adres doğrulanmadı aynı boş kutuya düşüyorsa, diğer sistem eksik bilgiyi yokluk sanıp kararını değiştirebilir. kamu başvurusunda bu, kişinin belge sunmadığı sanısına dönüşebilir; sağlıkta yanlış kayda yol açabilir. zorunlu alan, bilinmeyen değer, geçersiz değer ve henüz doğrulanmamış değer ayrı taşınmadıkça veri aktarımı okunur görünür ama karar mantığı bozulur. bu ayrımlar hata mesajında mı, veri sözleşmesinde mi yaşamalı?
bence birlikte çalışabilirlikte aynı kaydı iki sistem değiştirince çatışma kuralı yoksa veri taşınmış olur, karar taşınmaz; son yazanın mı kazanacağı yoksa kullanıcıya mı sorulacağı belli değilse uyum biraz piyangoya döner.
birlikte çalışabilirlikte alan adlarının uyuşması, değerlerin aynı anlama geldiğini garanti etmez. bir sistem sıcaklığı santigrat, diğeri fahrenhayt; para tutarı biri kuruş, diğeri lira olarak taşıyorsa iki taraf veri alışverişini başarıyla tamamlayıp yanlış işlem yapabilir. birim, ölçek, yuvarlama kuralı ve geçerlilik aralığı sözleşmede açık değilse uyumlu görünen api sessiz bir çeviri bürosuna dönüşür.
bence birlikte çalışabilirlikte veri kaynağının güven düzeyi de taşınmalı; ölçüm, kullanıcı beyanı ve tahmin aynı değer gibi aktarılırsa sonraki sistem kesinlik uydurur.
birlikte çalışan sistemlerin listeleri aynı sırayla ve aynı sayfalama kuralıyla işlemesi gerekir. bir sistem sonuçları güncellenme tarihine, diğeri ada göre sıralıyor veya sayfa sınırını farklı yorumluyorsa aynı kayıt kümesi iki ekranda başka görünür; geçişte kayıt atlanabilir ya da aynı kayıt yeniden gelebilir.