İşverenin eğitime yatırım yapması ile çalışanın iş değiştirme özgürlüğü arasında gerçek bir gerilim vardır. Eğitim masrafı geri ödeme şartı, işverenin karşıladığı kurs veya sertifika bedelinin, çalışan kararlaştırılan süre dolmadan ayrılırsa kısmen ya da tamamen geri istenmesini öngören düzenlemedir.
Bu araç pahalı ve taşınabilir becerilerin finansmanını kolaylaştırabilir. Fakat zorunlu işbaşı eğitimiyle çalışanın başka işlerde de kullanabileceği ek niteliği aynı sepete koyduğunda eğitim desteği borca dönüşür. Düşük ücretli çalışan için kâğıt üzerindeki ayrılma hakkı, karşılayamayacağı bir fatura nedeniyle fiilen daralabilir; kötü vardiyadan veya güvensiz koşuldan çıkmanın bedeli de büyür.
Makul sınır; geri ödemeye konu maliyeti baştan açıkça yazmak, yalnız dışarıda da geçerli ek eğitimleri kapsamak, tutarı zamanla orantılı azaltmak, işveren kaynaklı fesih ile sağlık ve güvenlik gerekçeli ayrılışları dışarıda bırakmak ve erişilebilir bir itiraz yolu kurmaktır. Eğitim bütçesi çalışanı yetiştiriyorsa yatırım, kapıda tutuyorsa kelepçedir.