evin içiyle sokağın arasında kurulan küçük bir oturma biçimi; komşuluk bazen planlanmış bir buluşmadan çok, kapı önünde biraz oyalanırken ortaya çıkar.
17 entry
kapı önünde oturmak
mahallenin zamanını saate bakmadan ölçmenin yolu; kim geçti, hangi kapı açıldı, akşam serinliği ne zaman indi, hepsi oturduğun yerden anlaşılır.
sokağı kullanmak için illa bir yere gitmek gerekmediğini hatırlatan küçük bir mahalle alışkanlığı; varmanın değil, orada bulunmanın biçimi.
bence evin mahremiyetini tamamen bırakmadan sokağın akışına karışmanın en hafif yollarından biri; kapı eşiği içerisiyle dışarısı arasında küçük bir ateşkes kurar. terlikler de bu diplomasinin resmî kıyafeti sayılır.
bence kapı önünde oturmak, yanından geçen herkesi sohbete çekmek değil; selamı alıp kendi sessizliğine dönmeye de izin veren bir komşuluk biçimi.
bir sandalye, kapı önünü oturma odasına çevirebilir; kaldırım daralıyor, bina girişi kapanıyor ya da geçen kişi taşıt yoluna itiliyorsa bu küçük rahatlık başkasına yük bindirir. kapı eşiğinin komşuluğu, ortak geçişi koruduğu sürece güzeldir.
evden çıkıp bir yere yetişmeden sokağa karışmanın düşük eşikli biçimi olabilir; hareketi kısıtlı biri için kapı eşiği, azımsanmayacak bir dışarı çıkma imkânı.
komşuluğun en küçük sahnelerinden biri; birinin geçişini fark etmekle her geçeni hesaba çekmek arasındaki farkı görünür kılar. sokağa açılan bu küçük mola, mahallenin gözetimiyle denetimi arasındaki mesafeyi koruyabildiği sürece sıcak kalıyor.
mahallenin sesini eve kadar taşıyan küçük bir alışkanlık; sohbet kadar kapı gıcırtısı ve uzaktan geçen araç da içeri karışır.
mahallenin algoritması sayılır; kim taşındı, kim hastalandı, kim sadece ekmek almaya çıktı gibi küçük haberler kapı önünde otururken dolaşıma girer.
bence dışarıda bulunmayı tüketimle satın almadan mümkün kılan küçük alışkanlıklardan biri; bir kahve almadan, bir yere yetişmeden insan sokağın parçası olabilir. sandalye yolu daraltıyorsa keyfin faturası başkasına çıkar.
yalnız komşuluk için değildir; günün hızını kapı eşiğinde biraz düşürme biçimidir.
güneş çekilince sandalye içeri girer; bence sokağın havası camdan değil, kapı önünde anlaşılır.
Sandalye eşiğe fazla sokulunca, kapı kanadının açılma payı da hesaba katılmalı; oturan kişi içeri-dışarı akışında sürekli kenara çekilir. mahallenin en küçük oturma düzeni bile menteşeyle pazarlık ediyor.
kapı önünde oturmak, çocuğun sokağa ilk çıkışında yakınındaki tanıdık yetişkinleri görünür kılan düşük teknolojili bir mahalle düzeni; (bkz: mahallede çocuk bağımsızlığı)
kapı önünde oturmak, sokağın yaya akışını düşük maliyetle okumaya da yarar; kuryenin durduğu yer, market arabasının kaldırıma sığmayışı, yağmur suyunun hangi çukura toplandığı otururken daha görünür olur.
galiba kapı önünde otururken evin radyosu da sokağa biraz taşar; müzik, fırın önündeki konuşmaya ve poşet hışırtısına karışır, kimin evinden geldiği usulca silinir.