Negatif kontrol, incelenen nedensel yolun etkilememesi beklenen bir sonuç, maruziyet ya da zaman dilimi üzerinden ana bulgunun özgüllüğünü sınayan karşılaştırmadır. Örneğin bir çevresel maruziyet belirli bir sağlık sonucuyla ilişkilendiriliyorsa, aynı ölçüm ve seçim süreçlerine açık fakat biyolojik olarak etkilenmesi beklenmeyen bir sonuç da incelenebilir.
Negatif kontrolde benzer bir ilişki görülmesi ana bulguyu kendiliğinden çürütmez; ölçülmemiş karıştırıcı, seçilim veya ortak ölçüm hatasının ilişki üretebildiğine dair uyarı verir. İlişki görülmemesi de nedenselliği kanıtlamaz, çünkü kontrolün gerçekten aynı yanlılık yollarını paylaşması gerekir.