Bir ilişki, nedensel mekanizmanın işlememesi gereken yerde de beliriyorsa ölçüm veya analiz düzeni hakkında bir uyarı doğar. Negatif kontrol, incelenen nedensel ilişkiye benzer hata yollarını paylaşması beklenen fakat gerçek bir etki üretmemesi gereken maruziyetin ya da sonucun analize eklenmesidir. Örneğin zamanlama gereği sonucu etkileyemeyecek bir maruziyet dönemi, ölçülmemiş karıştırmanın izini aramak için kullanılabilir.
Negatif kontrolde ilişki görülmesi, ana bulgunun karıştırma, seçilim veya ölçüm yanlılığından etkilenebileceğini düşündürür; fakat hangi yanlılığın ne büyüklükte olduğunu tek başına hesaplamaz. İlişki görülmemesi de bütün sistematik hataların yokluğunu kanıtlamaz: seçilen kontrol ana analizle ilgili hata yapısını yeterince paylaşmıyor olabilir. Bu nedenle araç, nedenselliğe mühür basan bir doğrulama değil, araştırmanın nereden sızdırabileceğini gösteren bir basınç sınamasıdır.