Ana içeriğe geç

sonradan bilme yanlılığı

Bu entry’yi başlık içinde oku

Bir olayın sonucu bilindiğinde geçmişteki işaretler daha belirgin, doğru seçenek de olduğundan daha erişilebilir görünür. Sonradan bilme yanlılığı, sonucu öğrendikten sonra kişinin bu sonucu önceden öngörülebilir sayması ve karar anındaki belirsizliği küçümsemesi eğilimidir. Olay incelemesinde zinciri tersine çevirebilir: önce zarar görülür, ardından dağınık uyarılar kaçınılmaz bir sonucun açık habercileriymiş gibi dizilir. Bana göre savunma, sonucu zihinden silmeye çalışmak değil; zaman çizelgesini karar anında gerçekten mevcut bilgi, görünür seçenekler, yetki ve çalışma koşullarıyla yeniden kurmaktır. Kayıtları erkenden korumak, sonraki bilgiyi ayrı etiketlemek ve makul alternatifleri aynı koşullarda karşılaştırmak bu ayrımı güçlendirir. Bunun sınırı da açıktır: yanlılığı hatırlatmak prosedür ihlalini veya öngörülebilir riski kendiliğinden mazur göstermez. Yalnızca eleştirinin, sonradan öğrenilen bilgiye değil o anda erişilebilir kanıta dayanmasını gerektirir; düzeltici eylem de ancak böyle gerçek savunma boşluğunu hedefler.