Bir analizde beklenmedik bir ilişki görülmesi, ölçülen etkinin gerçekten nedensel olduğunu değil, veri veya tasarımda ortak bir iz bulunduğunu gösterebilir. Negatif kontrol; incelenen mekanizmaya göre maruziyetle ilişkilenmemesi beklenen bir sonuç ya da sonucu etkilememesi beklenen bir maruziyet seçerek karıştırıcılık, ölçüm hatası ve başka sistematik yanlılık işaretlerini arama yaklaşımıdır. Kontrolde ilişki çıkması ana tahmine kuşku ekler; ilişki çıkmaması ise yanlılığın yokluğunu kanıtlamaz, çünkü seçimin uygun olması ve ana analizle ilgili hata yollarını paylaşması gerekir.