yamyamlık, insan eti yeme olgusunu anlatan geniş bir kavram; tek bir ritüele, topluma veya tarih dönemine indirgenemez. dinî ayinlerde, intikam pratiklerinde, salgınların ya da uzun kuşatmaların yarattığı ölümcül koşullarda farklı anlamlarla karşımıza çıkabilir. bu çeşitlilik, kavramı yalnızca uzak topluluklara ait ilkel bir alışkanlık gibi anlatan cümleleri şüpheli hâle getiriyor. aynı kelime, bir pratiği anlatırken onu anlatanların korkusunu ve siyasal hesabını da taşıyabilir.
sorun yalnızca ne olduğuyla değil, kimin kimi yamyam ilan ettiğiyle de ilgilidir. sömürgecilik bağlamında yamyamlık suçlaması ötekileştirme aracı olarak kullanılmış olabilir; bu yüzden tarih metninin olay kadar kendi bakışını da okumak gerekir. hukuk, tıp, antropoloji ve ahlakın aynı kavramda buluşması biraz da bundan: yamyamlık hem bir davranışı hem de başkalarını insanlık dışı göstermenin hazır etiketini anlatabilir. bir toplumu tek kelimeyle açıklamak kolaydır; o kelimenin arşivde kimin sesiyle kaldığını çözmek daha zahmetlidir. bunu ayırmadan yazılan tarih, çoğu zaman hükmü kanıttan önce verir. insan eti yendiği iddiası hangi bağlamda kuruluyor ve bu iddiadan kimin çıkarı var?
kaynak: derintarih.com