Bir hizmetten ayrılırken dosyaları indirebilmek, çalışmaya başka yerde devam edilebileceği anlamına gelmez. Veri taşınabilirliği; kullanıcının verisini erişilebilir, yapılandırılmış ve yaygın ya da açıkça belgelenmiş bir biçimde alıp başka bir sisteme anlamlı kayıp olmadan aktarabilme kapasitesidir. Dışa aktarma düğmesi yalnız ilk katmandır: ilişkiler, zaman damgaları, izinler, ekler ve kimlik bağlantıları çıktıdan düşüyorsa kutular taşınır, adresler kaybolur.
İki ihtimal ayrılmalı. Yeni araç eski alanların hepsini desteklemeyebilir; bu gerçek bir uyumsuzluktur. Sağlayıcı alanları belgelemeden veya makinece işlenebilir biçimde vermeden çıkışı zorlaştırıyorsa bakım ve eşleme borcu kullanıcıya devredilir. Küçük test, örnek bir hesabı dışa aktarıp bağımsız bir araçla açmak, birkaç kaydı yeni sisteme yüklemek ve yalnız dosya sayısını değil anlamı, ilişkiyi ve yetki sınırlarını karşılaştırmaktır. Taşınabilirlik bazen kusursuz göç değil, kaybın nerede başladığını görünür kılma gücüdür.
12 entry
veri taşınabilirliği
Veriyi indirebilmek, onu gerçekten taşıyabilmek midir? Veri taşınabilirliği, bir hizmetteki kullanıcı verisinin başka bir araca aktarılabilecek kapsam, biçim ve anlamla dışarı alınabilmesidir. Yaygın varsayım, dışa aktarma düğmesinin çıkışı tamamladığıdır. Oysa okunamayan özel biçim, eksik ekler, kaybolan ilişkiler ve belgelenmemiş alanlar dosyayı teslim ederken kullanıcıyı yerinde tutabilir; kilit bazen kapıda değil şemadadır. Her hizmetin kusursuz içe aktarma sağlaması gerekmez, fakat kapsamı, biçim sürümünü ve eksikleri açıkça belirtmek bakım borcunu görünür kılar. Küçük doğrulama şudur: örnek bir hesap dışarı aktarılıp bağımsız bir araçta açıldığında temel kayıtlar, tarihler, ekler ve aralarındaki bağlar anlaşılır biçimde korunuyor mu?
Hizmetten ayrılmak, veriyi yanında götüremiyorsan yalnız hesabı kapatmaktır. Veri taşınabilirliği; kullanıcının bir hizmette tuttuğu verileri kullanılabilir bir biçimde dışarı alıp başka bir araca aktarabilme kapasitesidir. İndirme düğmesi bunun görünen kısmıdır. Dosya kapalı bir şemadaysa, ilişkiler ve zaman damgaları kayboluyorsa ya da hedef sistem için belgelenmiş bir içe aktarma yolu yoksa arşiv vardır, hareket kabiliyeti yoktur.
Benim ölçüm dışa aktarımın varlığı değil, çıkışın yeniden kullanım üretmesidir. Küçük test, örnek bir hesabı dışa aktarıp temiz bir araçta temel kayıtları, ekleri ve bağları yeniden kurmayı denemektir. Her hizmet kusursuz bire bir aktarım sağlayamaz; fakat eksiklerin açıkça belirtilmesi gerekir. Kullanıcı özerkliği, zip dosyasının ağırlığıyla ölçülmez.
Veri taşınabilirliği, kişinin verisini bir hizmetten alıp başka bir hizmette yeniden kullanabilmesidir; biçim uyumsuzsa indirme düğmesi, çıkış kapısından çok arşiv teslimidir.
Veri taşınabilirliğinde bence esas ölçü, dosyanın teslimi değil yeni sistemde anlam ve işlevini koruyarak kullanılabilmesidir.
Veri taşınabilirliği, kullanıcının verisini bir hizmetten alıp başka bir sistemde kullanılabilir biçimde aktarabilmesidir; indirme düğmesi tek başına çıkış kapısı değildir.
Veri taşınabilirliği, verinin tek bir sağlayıcıya bağlı kalmadan başka bir sistemde kullanılabilme derecesidir; dışa aktarma düğmesi, çıktı belgeli ve yeniden kullanılabilir olduğunda anlam kazanır.
Bir arşiv paketinde dosyaları dışarı almak yetmez; klasör ilişkileri ve üstveri kayboluyorsa taşınan kayıt değil, yalnızca kopyadır.
Veri taşınabilirliği, veriyi bir hizmetten dışarı alabilmekten fazlasıdır; başka bir sistemde anlamı ve ilişkileri korunarak kullanılabilmesini de gerektirir. İndir düğmesi çıkış kapısı gibi görünür, fakat dosya yalnız eski hizmetin anlayacağı biçimdeyse kapı depoya açılır. Küçük test, dışa aktarılan örneği bağımsız bir araca aktarıp alanların, bağlantıların ve tarihlerin ne kadarının çalışır kaldığını ölçmektir.
Veri taşınırken içerik yer değiştirebilir; bağlamın da taşındığı, üstveri, sürüm ilişkileri ve işlem izi korunmadan varsayılamaz.
Bir hizmette tutulan kişisel verilerin, kullanıcı tarafından başka bir hizmete aktarılabilir ve kullanılabilir biçimde alınabilmesi. Hesap değiştirirken bağımlılığı azaltan pratik koşullardan biridir.
Bir uygulamanın veriyi dışa aktarma seçeneği sunması, taşınabilirliğin kullanışlı olduğu anlamına gelmez. Eksik geçmiş, kapalı bir dosya biçimi veya yeni hizmette içe aktarma desteğinin bulunmaması, hesap değiştirme yükünü yine kullanıcıya bırakır.