Bir ilişki, çok sayıda değişkene göre düzeltildikten sonra daha güvenilir görünebilir; fakat değişken sayısı karıştırıcılığın bittiğini göstermez. Artık karıştırıcılık, ölçülmemiş bir karıştırıcının, ölçülen değişkenin kaba ya da hatalı temsilinin veya modelde yanlış işlevsel biçimin kullanılmasının ardından gözlenen ilişkide kalan yanlılıktır. Örneğin sigara kullanımını yalnız var veya yok diye ayırmak, kullanım süresini ve miktarını yakalamıyorsa sigara için düzeltme yapılmış olması etkisinin tümünü ayırmayabilir. Kalan yanlılığın yönü otomatik olarak sıfıra doğru değildir; ilişkiyi küçültebilir, büyütebilir veya koşullara bağlı olarak tersine çevirebilir. Bu yüzden düzeltilmiş tahmin, nedenselliğin mühürlü sürümü değil, belirli ölçüm ve model varsayımlarına bağlı bir sonuçtur. Karıştırıcıların nasıl ölçüldüğü, eksik verinin ele alınışı, alternatif modellemeler ve mümkünse negatif kontroller ya da nicel yanlılık analizleri birlikte değerlendirildiğinde yorum güçlenir; bu sınamalar benzer sonuç verdiği ölçüde makul açıklamalar daralır, fakat artık karıştırıcılığın bütünüyle yok olduğu kanıtlanmaz.
1 entry