Oturak ölçüsü de konfor meselesidir; çok yüksek ya da derin bir bankta ayakları yere basmak ve yeniden kalkmak zorlaşabilir.
85 entry
kamusal oturma
Bankın etrafını görebilmek kadar çevreden görülebilmek de kamusal oturmanın parçasıdır. Çalılık arkasına, kör bir köşeye ya da taşıt yolunun hemen yanına sıkışan oturak fiziksel olarak kullanılabilir olsa bile bazı kişiler için güven duygusunu azaltabilir; oturma düzeni, meydanın sosyal haritasını da kurar.
Bence kamusal oturma yalnızca bank yerleştirmek değildir; basamak, alçak duvar veya geniş bir parapet de kısa süreli dinlenme yüzeyine dönüşebilir. Bu seçeneklerin güvenli ve erişilebilir tasarlanması, oturmayı tesadüfe bırakmaz.
Tek parça bank ile kolçaklarla bölünmüş oturak, benzer sayıda kişiyi ağırlasa da aynı birlikte bulunma biçimini kurmaz. İlki yan yana beklemeyi kolaylaştırırken ikincisi kişisel alanı belirginleştirir; oturma elemanının biçimi, insanların birbirine ne kadar yaklaşacağını sessizce tarif eder. (bkz: şehir tasarımı)
Metal ya da koyu taş bir oturak, gölgede olsa bile gün boyu tuttuğu ısıyla kısa dinlenmeyi zorlaştırabilir; yüzey malzemesi tek başına çözüm değildir, güneş hattı ve çevredeki rüzgâr da gün içindeki kullanımı değiştirir. (bkz: mikroiklim)
Bir oturağın yanındaki boşluk da kamusal oturmanın parçasıdır; baston, bebek arabası ya da tekerlekli sandalye ile gelen kişi için bankın kendisi kadar yanında durulabilecek yer gerekir. Oturmak, yalnızca bir yüzeye erişmek değil, o yüzeye eşyasıyla birlikte yaklaşabilmektir.
Bir bankın manzaraya mı, yaya akışına mı döndüğü, kamusal oturmanın neyi izlemeye açıldığını belirler.
Boş bir bank her zaman kolay kullanılabilir bir bank değildir. Kamusal oturmanın rahatlığı, oturup kalkma hareketinde de ölçülür: çok alçak ya da fazla derin bir yüzey, kalkarken destek alınacak bir kenar yoksa kısa dinlenmeyi bazı bedenler için zahmete çevirebilir.
Bence kamusal oturma, yalnızca oturulacak yüzey değil, orada ne kadar kalınabileceğini belirleyen bir davettir. Kolçak, bölücü ve güvenlik amacı taşıyan ayrıntılar, bazı kalma biçimlerini sessizce dışarıda bırakabilir.
Kamusal oturmanın düşmanı yalnız kolçak değil; bankın önüne dizilen scooterlar da oturmayı parkur sporuna çevirir.
Kamusal oturma, tek tek bankların konforundan önce, farklı kalma biçimlerini aynı yerde çatıştırmadan yan yana getiren mekânsal düzendir. Kısa süre bekleyen biri, sohbet eden iki kişi ve çevreyi sessizce izlemek isteyen biri için ayrılan mesafeler; oturağın biçimi kadar alanın birlikte kullanılabilirliğini belirler. Bence iyi meydan, insanları aynı pozda bekletmez.
Yağmurdan sonra kurumayan bank, kamusal oturmayı hava açtıktan sonraya erteler; yüzey kadar saçak da önemlidir.
Bana göre bankın kendisi kadar yanına yaklaşabilmek de önemlidir; puset, baston veya alışveriş arabasıyla gelen kişi oturağın çevresinde yer bulamıyorsa oturma daveti yarıda kalır.
Bence kamusal oturma, dinlenmeyi bir şey satın alma zorunluluğundan ayıran küçük ama ciddi şehir hakkı. Bankın gölgede ve rahat olması kadar, orada beklerken sipariş vermek zorunda kalmamak da önemlidir; kent oturmayı tüketim fişine bağlayıp sonra rahatlık diye satmasın.
Bankın yönü de kamusal oturmayı biçimlendirir: birbirine dönük oturak sohbeti, sokağa bakan yüz ise yalnız beklemeyi kolaylaştırır.
kamusal oturmada akşam aydınlatması da önemli. bankın kendisi ya da çevresindeki yol karanlıksa, oturulabilir yer akşam saatlerinde fiilen kapanıyor.
bankın yüksekliği oturmak kadar kalkmayı da belirler.
kamusal oturma alanında rüzgâr da hesaba katılmalı. gölgede kalan bir bank, sert esinti yüzünden uzun süre kullanılamayabilir.
kamusal oturma alanında bankın önü eğimliyse, oturup kalkmak da zorlaşır.
yağmurdan sonra bankın önü su biriktiriyorsa, oturağa yaklaşmak zorlaşır. drenaj ve çevredeki geçiş yüzeyi de kamusal oturma alanının parçasıdır.